Çocuğunuzun Yabancı Cisim Yutması Belirtileri ve Müdahaleleri

Çocuk Yabancı Cisim Yuttuğunda Belirtiler, Müdahale ve Önlem

Küçük çocuklar dünyayı ağızlarıyla keşfeder. Dişleri henüz tam gelişmediği için ağızdaki cismi çoğu zaman yutma eğilimindedir. Bu cisim yemek borusuna inerse farklı, soluk borusuna kaçarsa farklı bir tablo oluşur. Bu yüzden belirtileri tanımak ve doğru müdahaleyi bilmek önemlidir.

Yabancı cisim yemek borusundan mideye gittiyse çoğu zaman dışkıyla atılabilir; yine de cismin türüne göre doktor kontrolü gerekir. Cisim soluk yolunu tıkarsa nefes alma zorlaşır ve acil müdahale şarttır.

Belirtiler Nelerdir?

Soluk yoluna kaçan cisimde belirtiler ani ve belirgindir:

- Ani öksürük veya öksürememe
- Nefes almakta güçlük
- Konuşamama, ses çıkaramama
- Dudak ve ciltte morarma
- Göğüste sıkışma hissi
- Aşırı salya
- Kusma
- Bilinç kaybı

Yemek borusunda kalan veya sindirim sistemine inen cisimde belirtiler daha silik olabilir:

- Boğaz ağrısı
- Yutma güçlüğü
- Salya artışı
- Kusma
- İştahsızlık
- Ateş
- Açıklanamayan huzursuzluk

Bu belirtiler başka hastalıklarla karışabilir. Yutma anı görüldüyse veya birkaç belirti bir aradaysa yabancı cisimden şüphelenmek gerekir. Pil, mıknatıs veya kesici cisim yutulduysa belirti olmasa bile hemen sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

En Sık Yutulan Cisimler

- Metal bozuk para
- Küçük oyuncak parçaları
- Kuruyemiş ve taneli yiyecekler
- Oyuncak pilleri ve düğme piller
- Mıknatıs
- Kolye, küpe, boncuk, düğme

Düğme pil ve birden fazla mıknatıs özellikle tehlikelidir. Doku hasarı, yanık, delinme ve zehirlenme riski taşırlar.

Ne Yapılmalı, Ne Yapılmamalı?

Öksürebilen, ağlayabilen veya konuşabilen çocukta hava yolu tamamen tıkanmamış olabilir. Bu durumda çocuğu öksürmeye teşvik edin, yanında kalın ve durumu izleyin. Körlemesine ağza parmak sokmayın; cisim daha derine itilebilir. Çocuğu ayaklarından tutup sallandırmayın. Bu yöntem güncel ilk yardım rehberlerinde yer almaz ve zarar verebilir.

Cisim ağızda açıkça görünüyorsa ve kolayca alınabiliyorsa dikkatle çıkarılabilir. Görünmüyorsa parmakla aramayın.

Soluk Yolu Tıkanırsa

Çocuk nefes alamıyor, ses çıkaramıyor, öksüremiyor veya morarıyorsa hemen 112’yi arayın veya aratın. Müdahale yaşa göre değişir.

1 yaş altı bebekte Heimlich (karın basısı) uygulanmaz. Bebek yüzüstü, baş gövdeden daha aşağıda olacak şekilde kolunuzda desteklenir. Kürek kemikleri arasına avuç topuğuyla 5 sırt vuruşu yapılır. Cisim çıkmazsa bebek sırtüstü çevrilir, baş yine aşağıda tutulur; meme hattının hemen altına iki parmakla 5 göğüs basısı uygulanır. Cisim çıkana, bebek nefes alana veya bilinç kapanana kadar 5 sırt vuruşu ve 5 göğüs basısı dönüşümlü tekrarlanır.

1 yaş üstü çocukta öksürük işe yaramıyorsa 5 sırt vuruşu ve 5 karın basısı (Heimlich) dönüşümlü uygulanır. Karın basısında çocuğun arkasına geçilir, yumruk göbek ile kaburga arasına konur, içeri ve yukarı doğru basılır. Bebeklerde karın basısı organ yaralanması riski nedeniyle kullanılmaz.

Bilinç kapanırsa 112 yönlendirmesiyle temel yaşam desteğine geçilir. Her turdan sonra ağızda görünür cisim varsa çıkarılır; görünmeyen cisim aranmaz.

Yemek Borusuna veya Mideye Giden Cisimler

Pil, mıknatıs, iğne, kesici veya sivri cisimler yemek borusu, mide veya bağırsakta hasar yapabilir. Bu durumda görüntüleme ile yer tespit edilir; gerekirse endoskopi veya cerrahi ile çıkarılır. Cisim akciğere kaçtıysa öksürük, ateş ve zatürre görülebilir. Tanı akciğer grafisiyle konur, tedavi genellikle bronkoskopi ile yapılır.

Nasıl Önlenir?

- Yaşa uygun, küçük parçası olmayan oyuncak seçin.
- Pil ve mıknatıs kapakları sağlam olsun, açıkta durmasın.
- Kalem, silgi, bozuk para, boncuk ve düğmeleri çocuğun ulaşamayacağı yerde tutun.
- Kuruyemiş ve taneli yiyecekleri küçük çocukta ebeveyn gözetiminde verin.
- Tehlikeli cismi uzak tutmak, çocuğun hareketini sürekli kısıtlamaktan daha etkilidir.

Bu içerikte yer alan bilgiler doktor tavsiyesi veya resmi ilk yardım eğitiminin yerine geçmez. Acil durumda 112’yi arayın.